به گزارش پتروپیام: صنعت پتروشیمی ایران همواره یکی از ستونهای اصلی اقتصاد غیرنفتی کشور بوده، اما آنچه در سال 1404 این صنعت را در کانون توجه قرار داد، نه صرفاً ارقام تولید و صادرات، بلکه نقشآفرینی پررنگ انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی ایران در مدیریت چالشهای کلان اقتصادی بود. این انجمن در شرایطی که اقتصاد کشور با نوسانات ارزی، محدودیتهای بینالمللی و پیچیدگیهای سیاستگذاری مواجه است، تلاش کرد میان منافع تولیدکننده، الزامات دولت و ثبات بازار تعادل ایجاد کند.
انجمن در سال جاری، از اصلاح سازوکار بازگشت ارز گرفته تا پیگیری تعیین فرمول منطقی نرخ خوراک و تقویت تعامل با بانکها، بهتدریج از جایگاه یک نهاد مطالبهگر صرف عبور کرد و به بازیگری موثر در تنظیم روابط صنعت پتروشیمی با ساختار اقتصادی کشور تبدیل شد؛ جایگاهی که اهمیت آن در ماههای پایانی سال 1404 بیش از پیش آشکار شده است.
انجمن و مدیریت هوشمندانه ارز؛ عبور از بحران با شفافیت
یکی از مهمترین محورهای عملکرد انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی ایران در سال 1404، ورود فعال به موضوع عرضه ارز حاصل از صادرات بود؛ موضوعی که در سالهای اخیر به یکی از چالشهای جدی میان دولت، بانک مرکزی و صادرکنندگان تبدیل شده است. انجمن با پذیرش ضرورت شفافیت و ساماندهی بازار ارز، نقش واسطی میان سیاستگذار و بنگاههای پتروشیمی ایفا کرد و زمینه اجرای تصمیم عرضه ارز پتروشیمیها در تالار دوم بازار را فراهم ساخت.
این اقدام، اگرچه برای بسیاری از شرکتها بهمعنای پذیرش شرایط جدید و محدودکننده بود، اما از نگاه انجمن گامی ضروری برای کاهش رانت، افزایش شفافیت و بازگرداندن اعتماد به بازار ارز محسوب میشد. موضعگیریهای صریح انجمن در این زمینه نشان داد که بخش خصوصی پتروشیمی حاضر است برای ثبات اقتصادی، هزینههای کوتاهمدت را بپذیرد، مشروط بر آنکه سیاستها پایدار و قابل پیشبینی باشند. در واقع، انجمن تلاش کرد با مدیریت گفتوگو میان اعضا و نهادهای تصمیمگیر، از تبدیل اختلافات ارزی به یک بحران ساختاری جلوگیری کند و نشان دهد که صنعت پتروشیمی میتواند شریک دولت در کنترل نوسانات اقتصادی باشد، نه صرفاً یک ذینفع معترض.
نرخ خوراک و چالش رقابتپذیری؛ مطالبهگری مبتنی بر منطق اقتصادی
مسئله نرخ خوراک پتروشیمیها یکی دیگر از محورهای اصلی فعالیت انجمن در سال 1404 بوده است. افزایش ناگهانی یا غیرقابل پیشبینی نرخ خوراک در سالهای گذشته، بارها سودآوری و حتی تداوم فعالیت برخی واحدهای پتروشیمی را با تهدید مواجه کرده و سرمایهگذاری در این صنعت را با ابهام روبهرو ساخته است.
انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی ایران با تمرکز بر منطق اقتصادی و تجربههای جهانی، بر ضرورت تدوین فرمولی شفاف، پایدار و قابل اتکا برای نرخ خوراک تاکید کرده و این مطالبه را در گفتوگوهای مستقیم با وزارت نفت و نهادهای مرتبط دنبال کرده است. رویکرد انجمن در این زمینه، نه تقابل، بلکه اقناع و ارائه تحلیلهای فنی بوده؛ تحلیلی که نشان میدهد تداوم رقابتپذیری پتروشیمی ایران در بازارهای جهانی، بدون اصلاح این متغیر کلیدی ممکن نیست.
پیگیری تشکیل کارگروههای مشترک و طرح موضوع نرخ خوراک بهعنوان یک مسئله ملی، بیانگر آن است که انجمن بهخوبی دریافته آینده این صنعت تنها در گرو افزایش ظرفیت تولید نیست، بلکه به ثبات قواعد بازی اقتصادی وابسته است. ثباتی که بدون آن، نه سرمایهگذار داخلی جسارت ورود دارد و نه سرمایهگذار خارجی چشمانداز روشنی میبیند.
تعامل با نظام بانکی و آینده توسعه؛ از بنگاهمحوری تا اقتصاد ملی
انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی ایران تلاش کرد دامنه نقش خود را به فراتر از مسائل درونصنفی گسترش دهد و به حلقه اتصال صنعت پتروشیمی با نظام بانکی و سیاستهای توسعهای کشور تبدیل شود. حضور فعال در نشستها و هماندیشیهای مشترک با بانکها، بهویژه در حوزه تامین مالی پروژههای توسعهای، نشان داد که انجمن بهدنبال بازتعریف رابطه صنعت پتروشیمی با شبکه مالی کشور است.
این رویکرد از آن جهت اهمیت دارد که صنعت پتروشیمی، بهعنوان یکی از بزرگترین بخشهای مولد اقتصاد، میتواند نقشی تعیینکننده در رشد تولید ناخالص داخلی، اشتغالزایی و توسعه زنجیره ارزش ایفا کند. انجمن با تاکید بر سهم قابل توجه پتروشیمی در اقتصاد ملی، تلاش کرده است نگاه تصمیمگیران را از منافع کوتاهمدت به منافع بلندمدت توسعهای معطوف کند.
در چشمانداز ترسیمشده از سوی انجمن، پتروشیمی نهفقط یک صنعت صادراتمحور، بلکه پیشران توسعه صنعتی کشور است؛ صنعتی که با سیاستگذاری درست میتواند به تعمیق تولید، افزایش ارزش افزوده و کاهش وابستگی به خامفروشی منجر شود. این نگاه، انجمن را به نهادی تبدیل کرده که مطالباتش صرفاً صنفی نیست، بلکه رنگ و بوی منافع ملی دارد.
عملکرد انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی ایران در سال 1404 نشان میدهد که این نهاد بهتدریج در حال عبور از نقش سنتی خود و تبدیل شدن به یکی از بازیگران موثر عرصه سیاستگذاری اقتصادی است. از مدیریت چالش ارزی گرفته تا پیگیری اصلاح نرخ خوراک و تقویت تعامل با نظام بانکی، انجمن کوشیده است میان واقعیتهای اقتصاد کشور و الزامات توسعه صنعت پتروشیمی پلی پایدار ایجاد کند.
در شرایطی که اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری به صنایع ارزآور و مولد نیاز دارد، تداوم این رویکرد میتواند جایگاه پتروشیمی را بهعنوان ستون اصلی اقتصاد غیرنفتی تثبیت کند؛ مشروط بر آنکه گفتوگو، ثبات سیاستها و اعتماد متقابل میان دولت و بخش خصوصی حفظ شود.
لیلا احمدی افشار
0 دیدگاه